Protokół Przedłużonej Ekspozycji to metoda pracy z objawami zespołu stresu poura­zo­we­go (PTSD), należąca do nurtu poznawczo-beha­wio­ral­ne­go. Jedna z czołowych postaci tego podejścia, prof. Aaron Beck, powie­dział: „Świat w swojej istocie nie jest dobry ani zły, dopóki człowiek nie przypisze mu jakiejś atrybucji, oceny”. Oznacza to, że jeśli dana sytuacja zostanie przez nas oceniona jako pozytywna, emocje z nią związane również będą pozytywne. Natomiast jeśli ocena będzie negatywna, emocje również będą nie­przy­jem­ne, a nasze zacho­wa­nie będzie adekwatne do wcze­śniej­szych etapów tego procesu.

Autorką protokołu prze­dłu­żo­nej eks­po­zy­cji jest prof. Edna Foa. Głównym celem tej metody jest pomoc osobom po traumie w nabyciu i opa­no­wa­niu umie­jęt­no­ści koniecz­nych do zmniej­sze­nia objawów PTSD. Przedłużona eks­po­zy­cja pomaga osobom, które doświad­czy­ły trau­ma­tycz­nych wydarzeń, w ich emo­cjo­nal­nym prze­two­rze­niu. Zgodnie z zało­że­nia­mi podejścia poznawczo-beha­wio­ral­ne­go, umożliwia spoj­rze­nie na zdarzenie trau­ma­tycz­ne jako na sytuację, która miała miejsce w okre­ślo­nym czasie i prze­strze­ni. Dzięki temu osoby cierpiące na objawy PTSD mogą łatwiej wyzbyć się prze­ko­na­nia, że świat jest cał­ko­wi­cie nie­bez­piecz­ny, oraz że są nie­kom­pe­tent­ne w radzeniu sobie z trudnymi emocjami.

Często osoby po traumie przyznają, że myślenie o trau­ma­tycz­nym wyda­rze­niu sprawia, iż czują się tak, jakby znów w nim uczest­ni­czy­ły. Wielokrotna kon­fron­ta­cja ze wspo­mnie­nia­mi może jednak ułatwić odróż­nie­nie prze­szło­ści od teraź­niej­szo­ści. Terapia z zasto­so­wa­niem protokołu prze­dłu­żo­nej eks­po­zy­cji pomaga zrozumieć, że choć powra­ca­nie myślami do trau­ma­tycz­ne­go zdarzenia może wiązać się z silnym obcią­że­niem emo­cjo­nal­nym, to sama trauma nie zostaje w ten sposób powtó­rzo­na, a wspo­mi­na­nie jej nie jest nie­bez­piecz­ne. Wielokrotne eks­po­zy­cje mogą również pomóc zmienić sposób myślenia o przeszłym doświad­cze­niu — zgodnie z zało­że­niem prof. Becka.

Cały protokół obejmuje od 9 do 12 indy­wi­du­al­nych sesji, trwa­ją­cych po około 90 minut. Główne elementy terapii to: edukacja na temat objawów PTSD i typowych reakcji na wyda­rze­nia trau­ma­tycz­ne, nauka pra­wi­dło­we­go oddy­cha­nia, eks­po­zy­cja w warunkach natu­ral­nych (in vivo), eks­po­zy­cja w wyobraźni. Integralną częścią procesu tera­peu­tycz­ne­go są również zadania domowe, które obejmują ćwiczenia związane z trzema ostatnimi umiejętnościami.